Kronik yorgunluk sendromu, 6 aydan fazla devam eden ve fiziksel veya psikiyatrik hastalık gibi bir neden olmaksızın gelişen ‘aşırı yorgunluk’ olarak tanımlanmaktadır ve günlük aktiviteleri önemli ölçüde etkiler. Kronik yorgunluk sendromunun ayırt edici özelliği, sağlıklı bireyleri çok az etkileyecek fiziksel, zihinsel veya duygusal efordan sonra semptomların kötüleşebilmesidir. Bu durum efor sonrası yorgunluk olarak bilinir ve dinlenmeyle düzelmez.1,2
Kişiden kişiye değişmekle birlikte kronik yorgunluk sendromunun başlıca belirtileri şunlardır:2,3
- 6 aydan uzun süren yorgunluk
- Efor sonrası 24 saat ve üzeri yorgunluk
- Dinlendirmeyen uyku
- Hafıza veya odaklanma güçlüğü
- Boğaz ağrısı, hafif ateş vb. grip benzeri belirtiler
- Kas veya eklem ağrısı
- Baş dönmesi
Bu belirtileri uzun süredir yaşıyorsanız doktorunuza danışmanızı öneririz. Yaşam tarzınızda yapacağınız bazı değişiklikler de kronik yorgunluk sendromuyla mücadele etmenize yardımcı olabilir.4-6
- Uyku düzeninize dikkat edin.
- Yatağa sadece uyumak için girin ve gün içinde kestirmeyin.
- Ağrıyla baş etmek için doktorunuza danışarak germe ve hareket terapisi, hafif masaj gibi yöntemleri deneyebilirsiniz.
- Yüksek ses ve ışık gibi uyaranlara maruz kalınca efor sonrası yorgunluk yaşayan kişiler kulak tıkacı veya göz bandı gibi koruyucu aksesuarlar kullanabilirler.
- Efor sonrası yorgunlukla mücadele için etkinlik ve dinlenme zamanlarınızı dengelemeyi öğrenmelisiniz. Kişisel sınırlarınızı anlamak için bir aktivite ve semptom günlüğü tutabilirsiniz. Böylece aktivite ve dinleme zamanlarınızı planlayarak kişisel sınırlarınızı aşmamış olursunuz.
- Fazla yorulmamak için oturarak yemek ve ütü yapmak, sık mola vermek, büyük işleri küçük adımlara bölerek kolaylaştırmak gibi taktikler belirleyebilirsiniz.
Mikro besinler açısından zengin sağlıklı bir beslenme tarzını benimseyin. Özellikle B ve E vitaminleri ile magnezyum ve çinko gibi mineralleri yeterli miktarda tüketmeye özen gösterin.
Grip, influenza virüsünün neden olduğu, genellikle Kasım-Aralık ve Nisan-Mayıs ayları arasında daha sık görülen oldukça
- Dibble JJ, McGrath SJ, Ponting CP. Hum Mol Genet 2020;29(R1):R117-R124.
- Buchwald D, et al. Ann Intern Med 1995;123:81-8.
- http://www.cdc.gov/me-cfs/pdfs/toolkit/What-are-MECFS-Symptoms_508.pdf. Erişim tarihi: 28 Kasım 2023.
- https://www.cdc.gov/me-cfs/pdfs/toolkit/Management-Specific-Symptoms_508.pdf. Erişim tarihi: 28 Kasım 2023.
- https://www.cdc.gov/me-cfs/treatment/index.html. Erişim tarihi: 28 Kasım 2023.
- Maric D, et al. Med Sci Monit 2014;20:47–53.
